Tennis elbow, juga dikenali sebagai lateral epicondylitis, melibatkan tendon yang menghubungkan otot lengan bawah pada bahagian luar siku. Ia bukan hanya dialami oleh pemain tenis. Namun, sakit siku luar juga boleh melibatkan saraf, termasuk keadaan yang dikenali sebagai radial tunnel syndrome.
Tennis Elbow atau Radial Tunnel Syndrome?
Tidak semua sakit di bahagian luar siku berpunca daripada tendon. Radial tunnel syndrome ialah keadaan yang dikaitkan dengan tekanan atau iritasi pada cabang saraf radial ketika melalui ruang sempit berhampiran siku dan otot lengan bawah.
Gejalanya boleh menyerupai tennis elbow, malah kedua-duanya boleh berlaku serentak. Jika sakit berterusan, pemeriksaan semula penting untuk menilai puncanya. Sakit yang belum pulih tidak semestinya bermakna saraf terhimpit.
| Perkara | Tennis Elbow | Radial Tunnel Syndrome |
|---|---|---|
| Lokasi sakit | Lazimnya pada atau berhampiran bonjolan tulang di bahagian luar siku. | Lazimnya beberapa sentimeter di bawah siku luar, pada otot lengan bawah. |
| Jenis sakit | Sakit atau nyeri apabila menggenggam dan mengangkat; boleh terasa tajam atau seperti terbakar. | Sakit mendalam atau lenguh yang boleh menjalar ke lengan bawah. |
| Pergerakan yang boleh mencetuskan sakit | Menggenggam atau mengangkat pergelangan tangan melawan rintangan. | Memusing tapak tangan ke atas atau meluruskan jari tengah melawan rintangan. Corak ini juga boleh berlaku pada masalah lain. |
| Kebas atau kelemahan | Kebas bukan ciri utama. Genggaman boleh terasa lemah kerana sakit. | Kebas dan kehilangan kekuatan yang nyata bukan ciri lazim. Kesukaran meluruskan jari atau pergelangan tangan memerlukan penilaian lanjut. |
| Struktur yang terlibat | Tendon otot lengan bawah, biasanya berkait dengan beban berulang. | Cabang saraf radial yang mengalami tekanan atau iritasi berhampiran siku. |
| Fokus rawatan | Pelarasan aktiviti dan latihan kekuatan atau beban progresif mengikut toleransi. | Mengurangkan aktiviti yang mencetuskan gejala serta latihan dan pergerakan saraf yang dipilih selepas penilaian. |
Penting: Perbandingan dan ujian pergerakan di atas hanyalah panduan. Tiada satu ujian ringkas yang boleh mengesahkan radial tunnel syndrome. Ahli fisioterapi atau doktor perlu menilai sejarah gejala, lokasi sakit, pergerakan dan fungsi saraf; rujukan atau ujian lanjut mungkin diperlukan. Jangan paksa pergerakan untuk menguji diri sendiri.
Rawatan Fisioterapi untuk Radial Tunnel Syndrome
Rawatan tanpa pembedahan biasanya dicuba dahulu. Ahli fisioterapi akan menilai aktiviti yang mencetuskan sakit, seperti memusing alat, menggenggam kuat atau mengangkat secara berulang, dan membantu anda mengubah beban serta cara melakukan aktiviti tersebut.
Pelan rawatan boleh merangkumi:
- Pelarasan aktiviti dan ergonomik: ubah cara, tempoh atau kekerapan kerja yang mencetuskan gejala.
- Latihan secara berperingkat: pergerakan dan penguatan lengan bawah mengikut toleransi dan hasil pemeriksaan.
- Pergerakan saraf atau nerve gliding: boleh dipertimbangkan dengan panduan ahli fisioterapi. Latihan tidak sepatutnya menyebabkan sakit ketara atau gejala yang semakin teruk.
- Terapi manual jika sesuai: sebagai sebahagian daripada pelan individu, bukan jaminan bahawa tekanan pada saraf telah hilang.
Respons rawatan berbeza antara individu. Jika gejala bertambah teruk atau tidak berubah, pelan rawatan dan kemungkinan punca lain perlu dinilai semula. Pilihan ubat, suntikan atau pembedahan perlu dibincangkan dengan doktor apabila sesuai.
Bila Perlu Dapatkan Pemeriksaan Segera
Dapatkan penilaian perubatan segera, bukan terus mencuba senaman, jika anda:
- baru sukar meluruskan jari atau mengangkat pergelangan tangan, atau kelemahan semakin ketara;
- mengalami kebas atau rasa semut-semut yang baharu atau berterusan, terutama bersama kelemahan;
- mengalami sakit kuat, sukar menggerakkan lengan atau perubahan bentuk siku selepas jatuh atau hentakan;
- mengalami siku yang merah, panas atau sangat bengkak bersama demam.
Untuk sakit yang berlarutan: jika masih tiada perubahan selepas 4–6 minggu walaupun aktiviti telah diubah, aturkan pemeriksaan semula dengan ahli fisioterapi atau doktor. Ini bukan semestinya kecemasan, tetapi jangan tunggu tempoh tersebut jika sakit semakin teruk atau ada tanda amaran di atas.
Penyebab Tennis Elbow
‘Tennis elbow’ adalah kecederaan yang disebabkan oleh pergerakan lengan yang berulang-ulang dan berlebihan (overuse). Apa-apa aktiviti yang memberi tekanan pada otot secara berterusan boleh menjadi penyebab ‘tennis elbow’. Terdapat juga penyakit lain yang juga disebabkan oleh pergerakan yang berulang iaitu ‘golfer elbow’.
Dalam sukan tenis, memukul bola tenis berulang-ulang kali sepanjang permainan boleh memberi tekanan berlebihan kepada otot lengan. Sekiranya anda mempunyai teknik yang lemah mahupun menggenggam raket dengan terlalu kuat, tekanan pada tendon di bahagian lengan akan meningkat.
Sukan raket lain juga boleh menjadi penyebab tennis elbow antaranya seperti squash dan badminton. Begitu juga dengan pekerjaan-pekerjaan yang memerlukan pergerakan lengan yang berulang-ulang seperti:
- Penebang pokok
- Pelukis
- Tukang kayu
- Pemain alat muzik
- Tukang masak
Golfer elbow pula biasanya menyebabkan sakit di bahagian dalam siku, bukan di luar. Kedua-dua masalah tendon ini boleh berkait dengan beban berulang, tetapi lokasi dan struktur yang terlibat berbeza.
Simptom Tennis Elbow
Tennis elbow lazimnya menyebabkan sakit atau nyeri pada bahagian luar siku. Menggenggam, memulas atau mengangkat boleh mencetuskan sakit. Gejala boleh berlarutan selama beberapa minggu atau bulan; tempoh sakit sahaja tidak menentukan puncanya.
Rawatan Fisioterapi untuk Tennis Elbow
Ahli fisioterapi atau doktor akan bertanya tentang aktiviti dan gejala, memeriksa lokasi sakit serta menilai pergerakan, kekuatan dan fungsi saraf. Tiada satu pergerakan sahaja yang boleh membezakan semua punca sakit siku. Doktor boleh mempertimbangkan pengimejan atau ujian lain jika diperlukan, bukan untuk setiap kes.
Fisioterapi boleh membantu melalui pelarasan beban aktiviti dan latihan kekuatan lengan bawah secara progresif. Matlamatnya ialah meningkatkan toleransi terhadap aktiviti harian; pelan dan hasil rawatan berbeza antara individu. Rujuk doktor atau ahli farmasi untuk ubat tahan sakit.
Perlukan pemeriksaan fisioterapi?
Dapatkan rawatan fisioterapi yang sesuai untuk keadaan anda
Sakit siku luar atau lengan yang tak hilang-hilang? Hubungi Physiomobile melalui Chat with Us. Pemeriksaan oleh ahli fisioterapi boleh membantu menilai sama ada gejala berkaitan tendon, saraf atau punca lain.
Kami boleh bantu semak pilihan sesi di klinik atau di rumah. Rujukan kepada doktor akan dicadangkan jika diperlukan.
Soalan Lazim
Apa beza tennis elbow dan radial tunnel syndrome?
Tennis elbow lazimnya melibatkan tendon di siku luar. Radial tunnel syndrome dikaitkan dengan tekanan atau iritasi pada cabang saraf radial dan sakitnya sering terasa lebih ke bawah pada lengan bawah. Gejala boleh bertindih; lokasi sakit atau satu ujian pergerakan sahaja tidak cukup untuk mengesahkan diagnosis.
Kenapa tennis elbow saya tak sembuh walaupun dah lama berehat?
Rehat sahaja mungkin tidak mencukupi tanpa pelarasan beban dan latihan yang sesuai. Sakit berpanjangan juga boleh mempunyai punca lain, termasuk iritasi saraf, tetapi ini tidak bermakna anda semestinya mengalami radial tunnel syndrome. Pemeriksaan semula membantu menilai punca dan menyesuaikan rawatan.
Apa punca tennis elbow?
Punca biasa ialah penggunaan berulang pergelangan tangan/lengan seperti menaip, mengangkat, kerja tangan, sukan raket atau alat kerja.
Apa simptom tennis elbow?
Sakit di luar siku, sakit bila menggenggam, memulas, mengangkat barang atau menekan kawasan siku.
Adakah fisioterapi boleh membantu?
Ya, fisioterapi boleh membantu dengan modifikasi aktiviti, terapi manual, latihan tendon, penguatan dan nasihat ergonomik.
Perlukah berhenti semua aktiviti?
Tidak semestinya. Aktiviti biasanya perlu diubah sementara supaya tendon dapat pulih tanpa beban berlebihan.
Bila perlu pemeriksaan lanjut?
Dapatkan penilaian perubatan segera untuk kelemahan baharu pada jari atau pergelangan tangan, kebas, kecederaan dengan sakit kuat atau siku merah dan bengkak bersama demam. Jika sakit hanya berlarutan tanpa tanda amaran, aturkan pemeriksaan semula, contohnya selepas 4–6 minggu tanpa perubahan.
Kemas Kini Klinikal
- Pengurusan biasanya melibatkan pelarasan beban aktiviti dan latihan kekuatan progresif untuk lengan bawah.
- Dos latihan perlu disesuaikan dengan simptom; kesakitan yang meningkat berpanjangan menandakan beban perlu dinilai semula.
- Kebas, kelemahan nyata atau trauma signifikan memerlukan pemeriksaan lanjut.
Rujukan pendidikan: Physiopedia: Radial Tunnel Syndrome; American Society for Surgery of the Hand: Radial Tunnel Syndrome; AAOS: program latihan radial tunnel; AAOS: Tennis Elbow; NHS: sakit siku dan lengan.
Update fisioterapi: penilaian individu lebih penting daripada rawatan umum
Dikemaskini berdasarkan prinsip umum rehabilitasi dan preskripsi senaman yang digunakan dalam rujukan pendidikan fisioterapi seperti Physio-pedia.
- Setiap keadaan pesakit berbeza, jadi cadangan latihan atau rawatan perlu disesuaikan dengan pemeriksaan dan matlamat fungsi.
- Pantau perubahan sakit, pergerakan, kekuatan dan keupayaan aktiviti harian, bukan hanya satu simptom sahaja.
- Dapatkan penilaian profesional jika simptom semakin teruk, berulang atau mengganggu kerja, tidur dan aktiviti harian.
Nota keselamatan: Artikel ini untuk pendidikan umum dan bukan diagnosis. Dapatkan penilaian ahli fisioterapi atau doktor jika simptom kuat, berulang, atau berkait dengan tanda amaran.
Rujukan pendidikan umum: Strength, Exercise Prescription, Aerobic, Rehabilitation. Kandungan Physiomobile ditulis semula secara original dan disesuaikan untuk pembaca Malaysia.
