Strok sebelah badan biasanya merujuk kepada keadaan apabila muka, tangan atau kaki pada satu sisi badan menjadi lemah, kebas atau sukar digerakkan. Ia boleh berlaku di sebelah kiri atau kanan bergantung pada bahagian otak dan laluan saraf yang terjejas.
Kenapa Strok Menjejaskan Sebelah Badan?
Kebanyakan isyarat pergerakan dan deria antara otak dengan badan bersilang. Secara umum, bahagian kiri otak mengawal bahagian kanan badan, manakala bahagian kanan otak mengawal bahagian kiri badan. Oleh itu, strok di hemisfera kiri boleh menyebabkan kelemahan sebelah kanan, dan strok di hemisfera kanan boleh menyebabkan kelemahan sebelah kiri.
Bahagian tubuh yang terjejas juga bergantung pada lokasi dan keluasan kecederaan otak. Ada pesakit mengalami kelemahan muka dan tangan sahaja, manakala yang lain boleh mengalami kesukaran pada seluruh tangan dan kaki di sebelah yang sama.
Hemiparesis dan Hemiplegia: Apa Perbezaannya?
- Hemiparesis bermaksud kelemahan pada satu sisi badan. Pesakit mungkin masih boleh bergerak tetapi kekuatan, koordinasi atau ketepatan pergerakan berkurang.
- Hemiplegia merujuk kepada lumpuh atau kehilangan pergerakan yang lebih ketara pada satu sisi badan.
Tahap sebenar perlu dinilai oleh pasukan perubatan. Jangan menentukan diagnosis hanya berdasarkan rupa pergerakan atau video latihan.
Strok Otak Kiri dan Kelemahan Sebelah Kanan
Apabila strok berlaku di bahagian kiri otak, sebelah kanan badan lebih berkemungkinan terjejas. Bergantung pada lokasi strok, pesakit juga mungkin mengalami masalah bahasa atau komunikasi, termasuk kesukaran mencari perkataan, memahami percakapan, membaca atau menulis.
Tidak semua pesakit mengalami simptom yang sama. Sesetengah pesakit mempunyai kelemahan ringan pada tangan, manakala yang lain memerlukan bantuan untuk duduk, berdiri atau berjalan.
Strok Otak Kanan dan Kelemahan Sebelah Kiri
Strok di bahagian kanan otak boleh menyebabkan kelemahan pada sebelah kiri badan. Sesetengah pesakit juga mengalami masalah kesedaran ruang atau kurang menyedari objek dan anggota badan di sebelah kiri. Keadaan ini kadang-kadang dikenali sebagai neglect atau pengabaian sebelah.
Pesakit mungkin terlanggar objek, mengabaikan makanan di satu bahagian pinggan atau tidak menyedari kedudukan tangan dan kaki. Penilaian profesional diperlukan kerana masalah ini bukan sekadar kelemahan otot.
Strok otak kiri
- Kelemahan lebih lazim pada kanan badan
- Perubahan sensasi kanan
- Masalah bahasa boleh berlaku
Strok otak kanan
- Kelemahan lebih lazim pada kiri badan
- Perubahan sensasi kiri
- Masalah ruang atau neglect boleh berlaku
Ringkasan ini bersifat umum. Batang otak, cerebellum dan bahagian otak lain boleh menghasilkan corak simptom yang lebih kompleks.
Apa Punca Strok Itu Sendiri?
Strok iskemik
Berlaku apabila aliran darah ke sebahagian otak tersumbat. Bekuan darah atau penyempitan salur darah boleh mengurangkan bekalan oksigen kepada tisu otak.
Strok hemoragik
Berlaku apabila salur darah di otak pecah dan menyebabkan pendarahan. Kedua-dua jenis memerlukan penilaian kecemasan dan rawatan yang berbeza.
Faktor yang boleh meningkatkan risiko termasuk tekanan darah tinggi, diabetes, kolesterol tinggi, merokok, penyakit jantung dan sejarah strok. Doktor perlu menilai punca individu melalui pemeriksaan dan ujian yang sesuai.
Tanda Yang Memerlukan Bantuan Segera
- Muka senget secara tiba-tiba.
- Tangan atau kaki sebelah badan tiba-tiba lemah atau kebas.
- Pertuturan pelo, keliru atau sukar memahami percakapan.
- Penglihatan berubah secara tiba-tiba.
- Pening kuat, hilang keseimbangan atau sukar berjalan.
- Sakit kepala kuat secara tiba-tiba, terutama jika disertai muntah atau perubahan kesedaran.
Catat masa simptom bermula dan hubungi ambulans. Walaupun simptom hilang selepas beberapa minit, pesakit masih memerlukan penilaian segera kerana ia mungkin serangan iskemia sementara atau TIA.
Apa Yang Dinilai Selepas Pesakit Stabil?
Selepas rawatan akut dan apabila pasukan perubatan mengesahkan pesakit stabil, penilaian rehabilitasi boleh merangkumi:
- Kekuatan dan kawalan tangan serta kaki.
- Keseimbangan ketika duduk dan berdiri.
- Keupayaan berpindah dari katil ke kerusi.
- Cara berjalan dan risiko jatuh.
- Sensasi, koordinasi dan kesedaran sebelah badan.
- Keupayaan melakukan aktiviti harian.
- Keperluan latihan penjaga dan peralatan bantuan.
Bagaimana Fisioterapi Boleh Membantu?
Fisioterapi boleh membantu pesakit berlatih pergerakan dan fungsi secara berperingkat selepas keadaan perubatan stabil. Program mungkin melibatkan posisi badan, pergerakan anggota, latihan duduk dan berdiri, keseimbangan, berjalan serta pendidikan penjaga.
Latihan perlu disesuaikan dengan tahap pesakit. Jangan menarik tangan yang lemah, memaksa sendi atau meminta pesakit berjalan tanpa sokongan jika keseimbangannya belum selamat.
Boleh Ke Sebelah Badan Yang Lemah Pulih?
Pemulihan berbeza mengikut lokasi dan tahap strok, masa rawatan, keadaan kesihatan, komplikasi dan tindak balas terhadap rehabilitasi. Sesetengah pesakit menunjukkan perubahan awal dalam beberapa minggu, sementara yang lain memerlukan tempoh lebih panjang.
Tiada latihan atau bilangan sesi yang boleh menjamin pemulihan tertentu. Matlamat rehabilitasi perlu disemak mengikut kemajuan sebenar dan keutamaan pesakit.
Soalan Lazim
Jika badan kiri lemah, strok berlaku di bahagian mana?
Secara umum, kelemahan kiri berkait dengan kecederaan di bahagian kanan otak. Namun, lokasi sebenar hanya boleh ditentukan melalui pemeriksaan klinikal dan pengimejan.
Jika badan kanan lemah, adakah pertuturan turut terjejas?
Ia boleh berlaku jika kawasan bahasa di hemisfera kiri turut terlibat, tetapi tidak semua pesakit menunjukkan corak yang sama.
Adakah lemah sebelah badan semestinya strok?
Tidak semua kelemahan sebelah badan disebabkan strok, tetapi kelemahan yang berlaku secara tiba-tiba perlu dianggap sebagai kecemasan sehingga dinilai oleh doktor.
Bila boleh mula fisioterapi?
Ia bergantung pada keadaan pesakit dan arahan pasukan perubatan. Fisioterapi dimulakan apabila pesakit stabil dan selamat untuk menjalani penilaian serta latihan.
Perlukan fisioterapi selepas strok?
Physiomobile boleh membantu menyemak kesesuaian fisioterapi di pusat atau ke rumah selepas pesakit mendapat penilaian perubatan, tertakluk pada keadaan, liputan dan slot.
Bacaan Berkaitan
- Panduan utama rawatan dan pemulihan stroke
- Berapa lama pemulihan stroke?
- Stroke kali ke-2: tanda amaran
Rujukan
- Kementerian Kesihatan Malaysia: Manual penjagaan pesakit strok
- American Stroke Association: Effects of Stroke
- CDC: Signs and Symptoms of Stroke
Penafian: Kandungan ini untuk pendidikan umum dan bukan diagnosis. Kelemahan atau kebas sebelah badan yang berlaku secara tiba-tiba memerlukan penilaian kecemasan segera.
